Terapistin Rolü ve Süreç Hakkında Merak

Edilenler


Oyun, çocukların dili; oyuncaklar ise kelimeleridir. Çocuk Merkezli Oyun Terapisi (ÇMOT),

çocuğun duygularını, düşüncelerini ve yaşadığı deneyimleri oyun yoluyla özgürce ifade etmesini

sağlayan bilimsel bir terapi yöntemidir. Bu süreçte terapistin rolü hayati önem taşır.


Çocuk Merkezli Oyun Terapisi Nedir?

ÇMOT, Carl Rogers’ın danışan odaklı terapi ilkelerine dayanır ve çocuğun doğuştan gelen büyüme,

olgunlaşma ve kendini yönetme kapasitesine duyulan inanca dayanır. Virginia Axline (1947)

tarafından oyun odasında 3-12 yaş aralığındaki çocuklarla uygulanmış ve sağlıklı sosyal-duygusal

gelişimde etkili olduğu gözlemlenmiştir (Landreth & Bratton, 2006).

Bu terapi yöntemi, çocuğu değiştirme veya kontrol etme amacı gütmeyen yönlendirici olmayan

oyun terapisiyaklaşımını benimser. Terapist, çocuğun kendi davranışlarını fark etmesine ve kendini

yönetmesine olanak tanır. Çocuk, güçlü yanlarını keşfederek kendi kararlarını almayı öğrenir ve

kendini kabul edilmiş hisseder (Axline, 1981). ÇMOT’de esas olan, terapist ve çocuk arasında

kurulan güvenli ilişkidir.


Oyun Terapistinin Temel Görevleri

Terapistin en önemli görevi, çocuğa güvenli, saygılı ve samimi bir ortam sunarak onun kendini

ifade etmesine yardımcı olmaktır. Çocuk ile kurulan bu bağ, terapinin temel taşıdır. Bir oyun

terapisti:


✅ Çocuğu olduğu gibi kabul eder ve ona duygusal güven sunar.

✅ Çocuğun liderliği doğrultusunda terapiyi şekillendirir, yönlendirme yapmaz.

✅ Oyuna müdahale etmez, sadece gözlemler ve gerektiğinde duyguları yansıtır.

✅ Çocuğa acele ettirmez, yetersizliklerini vurgulamaz ve asla alaycı olmaz.

✅ Oyun odasındaki sınırları belirler ve korur.


Oyun terapisi sırasında üç temel kural vardır:

1⃣ Çocuk kendine zarar veremez.

2⃣ Çocuk oyuncaklara bilinçli olarak zarar veremez.

3⃣ Çocuk terapiste zarar veremez.


Bu kuralların ihlali durumunda seans o gün için sona erdirilir ve bir sonraki seansta kurallar tekrar

edilir. Bu, çocuğa sınır koymanın ve güvenli bir alan oluşturmanın önemini vurgular.


Oyun Terapisinde Oyuncakların Önemi


Oyun terapisinde kullanılan oyuncaklar rastgele seçilmez; çocukların duygu ve düşüncelerini ifade

etmelerine olanak sağlayan yaratıcı ve sembolik oyuncaklar tercih edilir. Mekanik ve elektronik

oyuncaklar (pilli tren, çek bırak araba vb.) terapide yer almaz, çünkü bu tür oyuncaklar

çocuğun hayal gücünü ve kendini ifade etme sürecini kısıtlar.


Çocuk merkezli oyun terapisi odasında sıklıkla kullanılan oyuncaklar şunlardır:

🔹 Oyuncak bebekler ve peluş hayvanlar

🔹 Kuklalar

🔹 Lego ve inşa edilebilir oyuncaklar

🔹 Mesleki oyuncaklar (doktor, öğretmen setleri vb.)

🔹 Oyuncak askerler ve hayvan figürleri

🔹 Ev eşyaları (mutfak gereçleri, masa, sandalye, yatak vb.)


Bazı aileler “Bu oyuncakları evde alsak, biz de oynatsak aynı etkiyi görür müyüz?” diye

sorabilir. Cevap: HAYIR. Çünkü oyun terapisi yalnızca psikoloji lisans eğitimini tamamlamış ve

oyun terapisi konusunda uzmanlaşmış terapistler tarafından yürütülmelidir. Evde yanlış

yönlendirmeler yapmak, çocuğun duygusal sürecini daha da karmaşık hale getirebilir.


Oyun Terapisi Kaç Seans Sürer?

Oyun terapisi süresi, çocuğun yaşı, gelişimsel dönemi ve yaşadığı sorunun derinliğine bağlı olarak

değişir. Ancak genel olarak:


🔸 Minimum 10 seans önerilir.

🔸 Genellikle haftada bir seans planlanır. Ancak okul uyum süreci, acil müdahale gerektiren

travmalar ve özel gereksinimlere bağlı olarak terapist haftada iki seans planlamayı önerebilir.

🔸 İlk iki seans değerlendirme seansıdır ve üçüncü seans sonu aile görüşmesi gerçekleştirilir. Bu

görüşmede bakım veren anne-babanın birlikte bulunması çok önemlidir.

🔸 Seanslar ilerleyen süreçte seyrekleştirilerek sonlandırılır. Ani biten terapiler relaps

(tekrarlama) riskini artırabilir, olumsuz sonuçlar doğurur.


Çocuklar, terapide geçirilen zamanı çoğu zaman “sadece oyun oynadım” diyerek tanımlar. Oysa

bu süreçte çocuklar, problem çözme becerilerini geliştirir, yeni roller öğrenir ve duygusal olarak

güçlenirler ve psikolojik sorunlarını çözümlerler.


Aile Katılımı Neden Önemlidir?

Oyun terapisi sadece çocuğun yürüttüğü bir süreç değildir; aile iş birliği terapinin başarısı için

kritik bir faktördür.


✅ Aileler, terapiste tüm bilgileri şeffaf bir şekilde iletmelidir. Eksik veya yanlış bilgi verilmesi,

yanlış bir terapi planına yol açabilir.

✅ Seans devamlılığı sağlanmalıdır. Düzensiz katılım süreci sekteye uğratır ve terapinin

etkinliğini azaltır.

✅ Terapistin önerileri evde uygulanmalıdır. Bu, terapinin etkisinin kalıcı olmasını sağlar.

✅ Seansa zamanında gelmek önemlidir. Geç kalındığında seans süresi uzatılamaz.


Son olarak, oyun terapisi bilimsel olarak kanıtlanmış bir yöntemdir ve her çocuk bu süreçten

belirli bir düzeyde fayda görür. Ancak, faydanın derecesi çocuğun yaşadığı problemin niteliği,

sürecin uzunluğu ve AİLENİN İŞ BİRLİĞİ ile doğrudan ilişkilidir.


Sonuç: Oyun Terapisi Çocuğunuza Hangi Konularda Yardımcı Olur?


1. Davranışsal ve Duygusal Sorunlar

• Saldırganlık, öfke kontrolü ve karşıt gelme davranışları (Oppositional Defiant Disorder -

ODD)

• Kaygı bozuklukları ve fobiler (Separation Anxiety Disorder, Generalized Anxiety Disorder,

Specific Phobias)

• Aşırı çekingenlik ve sosyal kaygı

• Davranışsal gerileme (Regresyon)

• Kardeş kıskançlığı ve kardeş ilişkileriyle ilgili sorunlar

• Özgüven eksikliği, sosyal beceri yetersizlikleri ve uyum sorunları


2. Gelişimsel ve Psikofizyolojik Sorunlar

• Uyku bozuklukları (gece terörü, kabuslar, uykuya dalma güçlüğü)

• Yeme ve beslenme sorunları (seçici yeme, iştahsızlık, aşırı yeme)

• Tuvalet alışkanlığı sorunları (Enürezis – alt ıslatma, Enkoprezis – dışkı kaçırma)

• Psikososyal gerilikler ve duygusal gelişim gerilikleri


3. Travma ve Yaşantısal Zorluklar

• Aile içi değişimlere uyum zorlukları (anne-baba ayrılığı, yeni kardeş, taşınma)

• Okul ve sosyal hayat uyum zorulukları (okula gitmek istememe, taşınma, uyum süreci)

• Akran zorbalığı

• Yas ve kayıp süreçleri (ebeveyn kaybı, sevilen birinin kaybı)

• Fiziksel nedeni olmayan mide bulantısı, baş ağrısı gibi somatik belirtiler (Konversiyon

Bozukluğu)

• Çocukluk çağı travmaları (istismar, ihmal, duygusal veya fiziksel şiddet)


4. Cinsel Gelişim ve İlgili Konular

• Zihnin cinsel içerikli davranışlarla aşırı meşgul olması (çocukluk dönemi mastürbasyonu,

yaşa uygun olmayan cinsel oyunlar)

• Farklılaşan cinsiyet rolleri- uyumsuz kimlik şemaları


5. Depresyon ve Duygudurum Bozuklukları

• Çocukluk çağı depresyonu (Major Depressive Disorder, Persistent Depressive Disorder -

Dysthymia)

• Duygu düzenleme zorlukları

ÇMOT, çocukların yaşadıkları bu zorlukları oyun yoluyla ifade etmelerini sağlayarak, onların

duygusal dayanıklılığını artırır ve sağlıklı bir gelişim süreci geçirmelerine katkıda bulunur. Terapist

ile kurulan güvenli ilişki, çocuğun kendini keşfetmesine, duygularını düzenlemesine ve problem

çözme becerilerini geliştirmesine yardımcı olur.Oyun terapisi hakkında daha fazla bilgi almak için bir oyun terapisti ile iletişime geçmekten

çekinmeyin. Çünkü çocuklar için en güvenli iyileşme yöntemi, onların kendi dünyalarındaki diliyle,

yani oyunla gerçekleşir.

Haydi gelin, oyunla dokunalım, kalple hissedelim!


📌 Oyun terapisi hakkında daha fazla bilgi almak için Vispera Terapi Merkezi'ne bekliyoruz.